Week 6 - Kritisch commentaar lezing HC 6

Kritisch commentaar gastcollege Henk Zeijts Waagsociety

Op 16 oktober 2007 heeft Henk Zeijts van WaagSociety een gastcollege gegeven. Na zich te hebben voorgesteld gaf Dhr Zeijts een korte schets van de historie en het heden van WaagSociety. Hij legde vervolgens uit waar de instelling zich precies allemaal mee bezig houdt. De vier domeinen van WaagSociety zijn: zorg, publiek domein, cultuur&kunst en onderwijs. Na deze vier domeinen genoemd te hebben, behandelde Dhr Zeijts alle vier de domeinen apart. De vraag die centraal staat bij het domein zorg is: ‘Hoe kun je de sociale interactie versterken door nieuwe media?’ Door middel van een aantal voorbeelden van nieuwe mediatoepassingen gaf Zeijts antwoord op deze vraag. WaagSociety speelt door middel van logative, collaborative, sensitive en narrative in op vragen problemen binnen de zorg. De Projecten ‘Scottie’, een robotachtig poppetje voor kinderen die langdurig ziek zijn en ‘Pilotus’, een interactief communicatieprogramma voor mensen met een verstandelijke handicap, zijn voorbeelden van projecten van WaagSociety op het gebied van zorg. Wat WaagSociety doet op het gebied van het domein Samenleving illustreerde Zeijts met het voorbeeld ‘Creative Commons’, een systeem dat meer vrijheid geeft in het gebruik van producten. Op het gebied van kunst en cultuur noemde Zeijts het product: ‘Scratchworkx’; een apparaat waarmee jongeren hun eigen performance kunnen maken. Al deze voorbeelden ondersteunde Zeijts met visueel materiaal. Deze filmpjes zorgden ervoor dat de presentatie levendig bleef.

Na een beeld te hebben geschetst van wat WaagSociety betekent op de verschillende domeinen, ging Zeijts in op een aantal bredere maatschappelijke trends. Hij behandelde de trends: ‘Jongeren en nieuwe technologie’ (waar hij een aantal generaliserende uitspraken deed, waardoor er een kleine discussie ontstond), ‘Gebruik van technologie’, ‘Produceren in plaats van consumeren’ en ‘Maatschappij en jongeren’. Deze trends onderbouwde hij met grafieken die op statistische gegevens waren gebaseerd. Helaas bleek dat hij deze gegevens niet altijd even goed kon uitleggen. Dit kwam enigszins onhandig en niet overtuigend over.

Het laatste onderwerp van de presentatie bevatte het domein ‘Onderwijs’. Dit was het domein waarin Zeijts zelf actief was en waar hij dan ook het meest over wist te vertellen. Vanuit de uitgangspunten voor onderwijs (relatie, creatie, donatie en reflectie) behandelde Zeijts een voorbeeld; ‘Frequentie 1550’. Dit is een interactief geschiedenisspel met behulp van mobiele telefonie. Nadat hij het voorbeeld had behandeld, kwamen er nog enkele reacties van mensen die hun kritiek uitten op het product. Buiten deze reacties kwam er weinig discussie op gang. De presentatie liet weinig ruimte voor debat. Desalniettemin vond ik het een interessante presentatie van een leuke instelling.

Vanuit wetenschappelijk oogpunt kan worden gesteld dat het standpunt van Zeijts overeenkomt met de visie van Kevin Robins op nieuwe media. Volgens Robins zorgt de nieuwe media technologie voor hernieuwd vertrouwen van mensen in het oplossen van problemen in hun bestaan. Zeijts deelt deze optimistische en enigzins technologisch deterministische visie. In zijn opinie vallen veel problemen in sociale interactie op te lossen door middel van nieuwe mediatoepassingen. Dat nieuwe media ook daadwerkelijk veel voordelen met zich meebrengt, bewijst de weerlegging van de kritiek die de aanhangers van de Frankfurter Schule uitte op de massamedia. Daar waar de massamedia het eigen inzicht en interpretatie van de mens tekort doen, zorgen interactieve media ervoor dat de gemeenschap wordt hersteld en de ideale publieke sfeer van Habermas wordt hersteld.

Bronnen:

• Lister, Martin, et. al. New media: A critical introduction. Londen: Routledge, 2003, pp. 1-23 + 59-72.
• Poell, Thomas. Algemeen theoretisch en historisch kader. Geschiedenis van het medialandschap. 03-11-2006
• Poell, Thomas. Techniek I, verschillen oude en nieuw media. Geschiedenis van de nieuwe media. 06-02-2007
• Selwyn, Neil. “Reconsidering Political and Popular Understandings of the Digital Divide.” New Media Society 6 (2004): 341-362.
• Zeijts, Henk. WaagSociety. Nieuwe media in het actuele debat. 16-10-2007